بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِيمِ
رَبِّ اجْعَلْنِي مُقِيمَ الصَّلَاةِ وَمِن ذُرِّيَّتِي رَبَّنَا وَتَقَبَّلْ دُعَاءِ
آنچه مطالعهٔ آن را آغاز کردهاید، حاصل تلاشی فروتنانه است که در پاسخ به مراجعات متعدد حضوری و مجازی انجام پذیرفته تا بخشی از دغدغهٔ کسانی را که در زمینهٔ نماز خود یا فرزندانشان ابهام و مشکل دارند برطرف سازد و آنها را در برقراری ارتباطی عمیقتر با خالق مهربان یاری رساند.
در طول سالهایی که به لطف خدا توفیق فعالیت در عرصههای فرهنگی و دینی را داشتهام، یکی از درخواستهایی که بهصورت مستمر از سوی افراد گوناگون دریافت میکردم، ارائهٔ توضیحات یا معرفی منبعی بود که برخلاف اغلب محصولات موجود، بر چرایی تشریع، اهداف، مقاصد و معانی نماز تمرکز داشته باشد. این افراد معمولاً متقاضی منبعی بودند که در کنار آموزش اعمال و اذکار ظاهری، انگیزهٔ لازم را برای اهمیت دادن به نماز ایجاد کند و شیرینی ارتباط صمیمانه با خدا را در جان آنها بچشاند تا نماز برای آنها از یک وظیفه به لذت و نیازی درونی تبدیل شود.
با توجه به تنوع این مخاطبان، بهویژه در دوران اشتغال به فعالیت بینالمللی و مواجهه با تازه مسلمانان، لازم بود متنی در اختیار آنها گذاشته شود که بهجای منابع اختلافی، بر قرآن کریم که نقطهٔ اشتراک همهٔ مذاهب اسلامی و منبع اصلی و مطمئن شناخت شریعت محمدی (ص) است، تکیه کند.
بر این اساس پس از بررسی منابع و محصولات مشابه و احساس ضرورت برای نگارش متنی جدید، آیات مرتبط با نماز از سراسر قرآن، استخراج و دستهبندی شد تا آنچه تدوین میشود، با نگاه و آموزههای این کتاب آسمانی انطباق کامل داشته باشد. با کنار هم قرار گرفتن این آیات و آشکارتر شدن زیبایی و عمق شگفتانگیز روش قرآن در تربیت و ارتقای معنوی، ساختار این مباحث بر همان مبنا تنظیم شد و مبانی مرتبط با کلیات این عبادت در ابتدا و روش انجام و نکات مربوط به اعمال و اذکار آن، بر اساس آنچه قرآن دربارهٔ هر یک از آنها بیان کرده است، در ادامه قرار گرفت. سپس یافتههای این بررسی در قالب یادداشتهایی کوتاه در کانال تلگرامی نگارنده[1] انتشار یافت.
در این یادداشتها، که به تناسب اقتضائات فضای مجازی، کوتاه و فشرده نگاشته شد، پس از بیان اهمیت و فلسفهٔ اقامهٔ نماز، دلایل و موانع پایبندی به آن از نگاه قرآن ارائه گردید و سپس، مستندات قرآنی هر یک از مقدمات و اعمال و اذکاری که همهٔ مسلمانان دربارهٔ واجب بودنشان اتفاق نظر دارند، در اختیار خوانندگان گرامی قرار گرفت.
هدف اصلی این مجموعه، بهتبعیت از آنچه قرآن در زمینهٔ عبادت و معنویت ارائه میدهد، این است که آموزش پوسته و شکل مناسک دینی آمیخته و همراه با فهم اهداف و معانی آن باشد و کسی که حرکت در مسیر معنویت را با یادگیری و تمرین نماز آغاز میکند، از همان ابتدا بداند چه میگوید و هر عملی را به چه دلیل و برای رسیدن به چه هدفی انجام میدهد.
اگرچه این مجموعه میتواند برای همهٔ علاقمندان به رشد روحانی و کسانی که درصدد یادگیری بهتر نمازند مفید باشد، ولی از آنجا که تلاش شده است همهٔ آموزههای مرتبط قرآنی را در متنی کوتاه و فشرده در بر داشته باشد، ممکن است برای برخی مخاطبان و از جمله نوجوانان، کمی سنگین بهنظر برسد. بهمنظور کاهش این مشکل، راهنمایی تصویری و انیمیشنی آموزشی بهعنوان ضمیمهٔ آن تولید و تقدیم شد تا عموم مخاطبان و از جمله کودکان و نوجوانان نیز بتوانند از نکات سادهسازی شدهٔ آن بهرهمند شوند. این ویدیو را میتوانید با اسکن کردن کدی که در کنار راهنمای تصویری قرار دارد، در تلفن همراه خود مشاهده کنید.
بر خود لازم میدانم از همهٔ عزیزانی که در تدوین این مجموعه و تولید محصولات ضمیمهٔ آن همکاری داشتند، صمیمانه تشکر کنم و توفیق بیش از پیش آنان را از خداوند مهربان مسئلت نمایم. امیدوارم این تلاش اندک، مقبول درگاه الهی قرار گیرد و همهٔ ما در جمع برپادارندگان نماز پذیرفته شویم و به امداد و لطف او بتوانیم گامهای بعدی را در تکمیل و ارتقای این طرح برداریم و بخشهای تکمیلی این مجموعه را در اولین فرصت تقدیم مشتاقان کنیم.
سید حمید حسینی
فروردین ۱۴۰۵
بعدی: اهمیت و فایدهٔ نماز
مطلب فوق در تاریخ 21/3/2026 در کتابخانه بنیاد امام علی (ع) منتشر شده است